Nov 072014
 

Τουρκία: Το Νέο Ανατολικό ζήτημα;

Το 19ο αιώνα η Τουρκία θεωρείτο από την  Δύση, ο «άρρωστος της Ευρώπης».  Αδύνατη, χρεωμένη, η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν μπορούσε  να αυτοδιαχεριστεί και σιγά σιγά έχασε  την δύναμη της στα βαλκάνια και την  Βόρειο Αφρική. Η σύγχρονη Τουρκία αντιθέτως έχει καλή οικονομία, δείχνει υγιής, σταθερή πολιτικά, όμως  προβληματίζει εκ νέου σοβαρά τις δυτικές  διπλωματίες. Γιατί αυτό το γερό καράβι που έχει καπετάνιο τον Ισλαμιστή Ερντογκάν οδηγείται και πάλι σε  ένα  μελλοντικό ναυάγιο.  Το ανατολικό ζήτημα εξαιτίας της επανέρχεται. Κι  αυτό γιατί η ισχυρή  οικονομική ανάπτυξη που γνώρισε στις  αρχές του 21ου  αιώνα της προκάλεσε την ανεξέλεγκτη επιθυμία να ασκήσει μία εξωτερική πολιτική πολύ πιο φιλόδοξη από ότι είναι η  θέση της. Αυτό αρχίζει να φαίνεται από το 2009, από τότε που ο Ερντογκάν έβαλε τον Νταβούτογλου υπουργό εξωτερικών. Αυτός γέννησε την ιδεολογία του νέο-οθωμανισμού, κατά την οποία, ο Κεμαλισμός είναι μία πολιτισμική λοβοτομία η οποία στοίχισε στη χώρα του την πραγματική της  ταυτότητας. Ποια είναι αυτή; Ότι η Τουρκία ανήκει κατά σειρά σε  τρείς χώρους: στο νότο στον μουσουλμανικό κόσμο, στα ανατολικά στη Ευρασία και δυτικά στη Δύση. Η θέση του είναι να μην έχει κανένα πρόβλημα με τους γείτονες  αυτών των χωρών.  Κι  ακόμη, όσο γίνεται,  η  Τουρκία ν’   είναι διαμεσολαβητής  στις  όποιες των περιοχών δυσκολίες. Διαμεσολαβεί λοιπόν μεταξύ Βοσνίας και Σερβίας, Συρίας και Ισραήλ, Ιράν και Αμερικής. Στόχος της είναι  να ‘ναι απαραίτητη,  να  γίνει αναντικατάστατη, παρούσα στην εν γένει περιοχή. Με το που ήρθε η «Αραβική άνοιξη»  κι άσκησε  αυτή την στρατηγική, πήραν αέρα τα  μυαλά των Ερντογκάν  και Νταβούτογλου και κατάφεραν να πείσουν προς στιγμήν τους  Αμερικανούς  και την  Δύση ότι η χώρα τους  ήταν το πραγματικό μοντέλο για τον Ισλαμικό κόσμο. Καθότι ήταν  το δημοκρατικό κόμμα, κι όχι ακραίο. Δεν ήταν ασταθές  όπως η Αίγυπτος,  ούτε αντιδημοκρατικό  όπως η  Σαουδική Αραβία.  Αυτή  στρατηγική, η αρχικά  επιτυχημένη τους μέθυσε κι από το 2011 άλλαξε: άρχισαν ως νέα «αφεντικά» να  επεμβαίνουν στις χώρες της  Μέσης Ανατολής και να ζητούν  να  φύγουν οι παλιές κυβερνήσεις προτείνοντας  στην  θέση τους αδελφούς  μουσουλμάνους.  Όπου δεν το πετύχαιναν, όπως στην Αίγυπτο ή την  Συρία γινόντουσαν απειλητικοί. Ειδικά μετά  την αποτυχημένη φιλία τους  με  το Άσσαντ,  άρχισαν να  βοηθούν τρομοκράτες  μουσουλμάνους  όπως την οργάνωση Ντας.  Ως προς τα  δυτικά  δε  κράτη και το Ισραήλ συμπεριφέρθηκαν  όχι   σαν σύμμαχοι.  Αρνούνται επίσης την αναγνώριση της Κύπρου, μίας χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως  προς την πολιορκία  δε της Κουρδικής πόλης  Κομπάνι παίζουν  διπλό παιχνίδι: Από την  μία  είναι εναντίον της  κουρδικής τρομοκρατίας και από την  άλλη δεν καταδικάζουν τους τζιχαντιστές τρομοκράτες που κόβουν κεφάλια αθώων ομήρων.  Σήμερα η Τουρκία ζει με το παράδοξό της. Ανθεί οικονομικά και νοσεί σε  εξωτερική πολιτική, χάνει σιγά σιγά φίλους κι αυξάνει εχθρούς που είναι ορκισμένοι εναντίον της όπως η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία ή το Ιράν. Μειώνει δε συνέχεια την πιθανότητα εισόδου της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακόμη  κι η καλοπροαίρετη ως αφελής Αμερική δεν την εμπιστεύεται. Που σημαίνει ότι σιγά-σιγά θ’ αρχίσουν να  απομακρύνονται οι επενδυτές. Κάτι που θα οδηγήσει σ’ οικονομική κρίση και θα την κάνει επικίνδυνη. Το ζήτημα λοιπόν είναι σήμερα πώς θα εμποδιστεί η Τουρκία να  κάνει κακό. Κι αυτό είναι που απασχολεί τις Δυτικές διπλωματίες και κυβέρνηση.

Δημοσθένη Δαββέτας

Sorry, the comment form is closed at this time.